Miss Laura

Menu

Ann Carrington and her beautiful bouquets from old silverware








lub

Recenzja - Skazane na zapomnienie. Polskie aktorki filmowe na emigracji.

misslaura.pl
Jak pisałam na FB w sobotę 22 kwietnia poszłam na bardzo udane, moim zdaniem, spotkanie autorskie z Grzegorzem Rogowskim, autorem książki „Skazane na zapomnienie. Polskie aktorki filmowe na emigracji”

Współautorem jest Michał Pieńkowski, również obecny na spotkaniu ale nieobecny zarówno na okładce książki jak i w spisie treści. Moim skromnym zdaniem chyba na to zasłużył. Obaj autorzy to chodzące kompendium wiedzy o historii showbiznesu w przedwojennej Polsce. Natomiast główna część pracy poświęcona jest polskim artystkom filmowym, które po wojnie nie wróciły do kraju(z wyjątkiem Jadwigi Smosarskiej) i zmarły na emigracji jest pionierskim przedsięwzięciem autora. Liczba, zakres i charakter danych dokumentujących życie polskich aktorek filmowych na emigracji daleko odbiega od przyjętego w takich pracach zakresu.

Ogrom skrupulatnej, kilkunastoletniej pracy wykonanej przez G.Rogowskiego, to wywiady z dziećmi zmarłych na obczyźnie aktorek, ich krewnymi i znajomymi, wspomnienia, archiwalne zdjęcia, ciekawe informacje o kulisach życia teatralnego i filmowego a także życia towarzyskiego. Czytamy historię siedmiu artystek: Zofii Nakonecznej, Nory Ney, Renaty Radojewskiej, Jadwigi Smosarskiej, Janiny Wilczówny, Tamary Wiszniewskiej oraz Leny Żelichowskiej. Dzieje życia tych artystek i ich kariery Rogowski poskładał z dostępnych materiałów przedwojennej prasy, głównie wywiadów i recenzji. Ale zadał sobie także trud wyszukania rodzin artystek. I tak dotarł aż za ocean aby się spotkać z: Joanną Ney (córką Nory Ney) czy Ireną Race (córką Tamary Wiszniewskiej). Kolejne informacje zdobył w międzynarodowych archiwach oraz w polskiej Filmotece Narodowej.

Po Zofii Nakonecznej nie zachował się żaden film, wszystkie jej role znamy ze zdjęć i recenzji; przez krótki czas występowała w nowojorskim Polskim Teatrze Artystów. Niezwykle wciągające losy Nory Ney wprowadzają w świat celebrytów, bowiem aktorka umiała wokół siebie stworzyć plotki i skandale.Kariera Renaty Radojewskiej jest jak z filmu, jej uroda została zauważona w poczytnej gazecie. Została nazwana „nową twarzą” polskiego filmu. Reżyserzy cenili ją za profesjonalizm. Jadwiga Smosarska, niekwestionowana diwa kina polskiego doczekała się już swojej biografii. Dlatego w książce przytoczone są jej losy na emigracji, a zwłaszcza nieznana dotąd korespondencja z Janem Lechoniem. Dobrze zapowiadająca się kariera Janiny Wilczówny, została przerwana przez wojnę. Aktorka po wielu przygodach zamieszkała w Dallas, gdzie stworzyła kultowe miejsce – restaurację zwaną małą Warszawą. Tamara Wiszniewska, utalentowana, piękna aktorka z kresów, do końca niezwykle rodzinna, wiele przeszła zanim osiadła w amerykańskim Rochester. Lena Żelichowska, wszechstronnie utalentowana tancerka i aktorka, wraz z mężem malarzem Stefanem Norblinem, podczas wojny dotarli przez Irak aż do Indii, później zamieszkali w San Francisco. Tam Lena pracowała jako manikiurzystka.

Wracając jeszcze do pierwszej części książki, trzeba napomknąć jak świetnie M.Pieńskowski pisze o wybitnych aktorach, konferansjerach, tancerkach i aktorach. Zaciekawiły mnie informacje o Panach w książce, głównie tych , którzy mieli wszechstronne zainteresowania i emploi jak np. Kazimierz Krukowski(był specjalistą od szmoncesu- dziś już trochę zapomnianego typu humoru będącego pastiszem na mentalność prostych podmiejskich żydówskich kupców.), Mieczysław Fogg(zdrobnienie Fogiel), legendarny konferansjer Fryderyk Jarosy, Eugeniusz Bodo, Adolf Dymsza.

Lekturę tej jedynej w Polsce pozycji polecam każdemu. I chociaż do końca nie wiem dlaczego, te swoje kilka uwag na temat swoistej perełki jaką jest ta praca, kończę słowami, również wielkiej gwiazdy z tego środowiska, Kazimierza Krukowskiego.

„Trzeba mieć to minimum,

trzeba mieć ten smak

to wyczucie, kiedy nie, a kiedy tak”

lub